«Ο επαναστάτης»: μια ιστορία ανυπακοής

Μια πολύ ενδιαφέρουσα ταινία που υιοθετεί το βλέμμα των «κάτω», των φτωχών και καταπιεσμένων.

Ξέραμε την ταινία «Ο Μισισιπής καίγεται»· τώρα γνωρίζουμε τον Μισισιπή που αντιστέκεται.

H ταινία Free State of Jones (παίζέται στις ελληνικές αίθουσες με τον τίτλο: «Ο επαναστάτης») αφηγείται την πραγματική ιστορία του Νιούτον Νάιτ, ενός φτωχού λευκού αγρότη του Μισισιπή, που λιποτάκτησε από το στρατό των Νοτίων το 1862, στον δεύτερο χρόνο του Εμφύλιου Πολέμου. Στη συνέχεια ο Νάιτ κήρυξε αντάρτικο ενάντια στην ίδια τη χώρα του συμμαχώντας με φτωχούς λευκούς αγρότες και με δραπέτες δούλους. Πρόκειται για μια από τις άγνωστες σελίδες της αμερικανικής ιστορίας, αφού την εποχή που γραφόταν το σενάριο μόνο τέσσερα βιβλία είχαν εκδοθεί για τον Νάιτ (σήμερα έχουν γίνει έξι).

Εξαρχής διευκρινίζεται ότι oι Νότιοι δεν πολεμούσαν για «της πατρίδας της τιμής» αλλά για να παραμείνουν οι πλούσιοι του Νότου πλούσιοι. Ήταν ο «πόλεμος για το βαμβάκι». Σύμφωνα με το «Νόμο των Είκοσι Νέγρων» (Τwenty Negro Law), οι γαιοκτήμονες που είχαν 20 δούλους απαλάσσονταν από την υποχρέωση της στρατιωτικής θητείας, το ίδιο και οι γιοι τους. Αυτό σήμαινε ότι στο στρατό υπηρετούσαν οι πιο φτωχοί, ενώ ο στρατός είχε δικαίωμα να παίρνει το 10% της παραγωγής των «ελεύθερων» αγροτών (στην πραγματικότητα, τους άφηνε το 10%): ζώα, δημητριακά, ακόμα και το ύφασμα που είχαν υφάνει οι γυναίκες στον αργαλειό. Ο Νάιτ γίνεται ένα είδος Ρομπέν των Δασών για τους φτωχούς λευκούς της επαρχίας Τζόουνς και οργανώνει έναν ένοπλο αγώνα ενάντια στο δικό του κράτος. Το καταφύγιό του είναι οι βάλτοι του Μισισιπή που είναι απροσπέλαστοι από το ιππικό των Νοτίων.

Μέσα σε δυο-τρία χρόνια, ο «στρατός» του Νάιτ αριθμεί περίπου 1.000 άντρες, λευκούς και μαύρους, ενώ στο πλευρό τους πολεμούν γυναίκες και παιδιά. Οι δυνάμεις του ελέγχουν τρεις επαρχίες, δηλαδή τον μισό Μισισιπή και υψώνουν τη σημαία της Ένωσης, των Βορείων, στο δικαστήριο της πρωτεύουσας της επαρχίας και ιδρύουν την «Ελεύθερη Πολιτεία της Τζόουνς». Ο στρατός του Νότου στέλνει εναντίον τους μια μεραρχία, ενώ οι Βόρειοι, από τους οποίους ο Νάιτ έχει ζητήσει βοήθεια σε οπλισμό, δεν τους υπολογίζουν σαν κανονικό στράτευμα. «Δεν έχουμε καμία πατρίδα», είναι το συμπέρασμα του Νάιτ. Μπροστά στον κίνδυνο της σφαγής, οι αντάρτες του Νάιτ σκορπίζονται κι επιστρέφουν στους βάλτους.

Το πρώτο μέρος της ταινίας είναι η λιποταξία του Νάιτ και το δεύτερο είναι η συγκρότηση του στρατού του. Το τρίτο μέρος δείχνει πώς η δουλεία ναι μεν καταργήθηκε στα χαρτιά, όμως η εκμετάλλευση της εργασίας συνεχίστηκε, ο ρατσισμός και οι φυλετικές διακρίσεις βάθυναν και η πολιτική εξουσία άφησε να γεννηθεί το τέρας της Κου-Κλουξ-Κλαν.

Η ταινία καταγράφει και την προσωπική ζωή του Νάιτ που μετά τον Εμφύλιο απέκτησε πέντε παιδιά με τη Ρέιτσελ, μια μαύρη σκλάβα και συντρόφισσά του στο αντάρτικο, ενώ είχε άλλα εννέα παιδιά από τη λευκή σύζυγό του. Και οι δύο οικογένειες ζούσαν στο ίδιο αγρόκτημα των 16.000 στρεμμάτων το οποίο ο Νάιτ κληροδότησε στη Ρέιτσελ, καθώς ο νόμος δεν του επέτρεπε να την παντρευτεί, κι έτσι εκείνη έγινε η πρώτη μαύρη γυναίκα γαιοκτήμονας στο Νότο. Το 1948 ένας δισέγγονος του Νάιτ καταδικάστηκε στην πολιτεία του Μισισιπή επειδή παραβίασε τη νομοθεσία περί «μεικτών γάμων» καθώς το ένα όγδοο του αίματός του ήταν μαύρο. Η ταινία προβάλλει με διακριτικότητα τη σχέση του Νάιτ με τη Ρέιτσελ, αποφεύγοντας τη συναισθηματική εκμετάλλευση μιας αβανταδόρικης ιστορίας.

Όπως διαβάζουμε στο έγκριτο περιοδικό Σμιθσόνιαν, πολλοί συμπατριώτες του Νάιτ τον μίσησαν (κι εξακολουθούν να τον μισούν) όχι γιατί πρόδωσε την πατρίδα του, αλλά επειδή έκανε παιδιά με μια μαύρη. Μάλιστα, οι σημερινοί απόγονοί του ανήκουν σε τρία διαφορετικά σόγια που σχεδόν δεν μιλούν μεταξύ τους: οι «Λευκοί Νάιτ», οι «Μαύροι Νάιτ» και οι «Λευκοί Νέγροι»!

Η ταινία δεν εξετάζει τα πολιτικά και οικονομικά αίτια του αμερικανικού Εμφυλίου, αλλά το πώς βίωσαν αυτόν τον πόλεμο οι πιο φτωχοί του Νότου και πώς κάποιοι πρωτοπόροι από αυτούς αντιστάθηκαν στη σφαγή και την εκμετάλλευση. Σκηνοθέτης είναι ο Γκάρι Ρος, δημουργός των επιτυχημένων ταινιών Αγώνες Πείνας (Hunger Games), ενώ πειστικός στο ρόλο του Νάιτ είναι ο Μάθιου Μακόναχι. Ίσως αν ο Κόπολα ή ο Σκορσέζε σκηνοθετούσαν την «Ελεύθερη Πολιτεία της Τζόουνς», να προέκυπτε ένα αριστούργημα, όμως και πάλι ο Επαναστάτης είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ταινία όχι μόνο γιατί φωτίζει μια άγνωστη για τους πολλούς πτυχή της Ιστορίας, αλλά και γιατί υιοθετεί το βλέμμα των «κάτω», των φτωχών και καταπιεσμένων.
Απορεί κανείς που η ταινία αγνοήθηκε ή υποτιμήθηκε από τους Έλληνες κινηματογραφικούς κριτικούς ή μάλλον την παρουσίασαν εντελώς διεκπεραιωτικά ενώ πρόκειται για μια άρτια παραγωγή την οποία σφραγίζει η παρουσία ενός από τους πιο ταλαντούχους Αμερικανούς ηθοποιούς (του Μάθιου Μακόναχι).

http://mao.gr/epanastatis/

Κώστας Γαβράς: Είμαστε σκλάβοι στο κεφάλαιο

Είμαστε σκλάβοι στο κεφάλαιο. Τρέμουμε όταν δείχνει να έχει προβλήματα. Χαιρόμαστε όταν αυξάνεται και θριαμβεύει. Ποιος θα μας μας ελευθερώσει; Μήπως θα έπρεπε να δοκιμάσουμε να το κάνουμε μόνοι μας; Αν όχι, το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να γνωρίσουμε αυτούς που το υπηρετούν και να καταλάβουμε τον τρόπο με τον οποίο το κάνουν».

Να ποιες είναι οι προθέσεις της νέας ταινίας του Κώστα Γαβρά, που μιλά για κάτι που μας αφορά όλους. Την «οικονομική κατάσταση» που μοιάζει κάτι υπερβολικά αόριστο για να ελέγχει τις ζωές τόσων χιλιάδων ανθρώπων με τόσο άμεσα τρόπο.

Το «Le capital» μας εισάγει σε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι έχουν μια διαφορετική αντίληψη για την φύση του χρήματος και μέσα από την ιστορία Μαρκ Τουρνέιγ, ενός ανθρώπου που πέφτει στην μεθυστική παγίδα του, μας δείχνει μέσα από μια ιστορία μυθοπλασίας που μοιάζει επώδυνα αληθινή, τα παρασκήνια ενός κόσμου που απέχει πολύ από τον δικό μας, μα τον ελέγχει απόλυτα….
Διαβάστε περισσότερα:flix.gr

η κρουαζιέρα του τρόμου

……. Από τους τίτλους φαίνεται καθαρά πως πρόκειται για ιταλική παραγωγή, υπό τον τίτλο “Ore di Terrore”, σκηνοθετημένη από τον Robert Bradley (αν πρόκειται για ψευδώνυμο του Guido Leoni εγώ αυτό δεν μπορώ να το βεβαιώσω). Περαιτέρω στην ταινία παίζουν έλληνες ηθοποιοί –ο Ανδρέας Μπάρκουλης ως John Barclay(!), ο Δήμος Σταρένιος (ο οποίος δεν πρέπει να αναφέρεται στους τίτλους, ούτε με αλλαγμένο όνομα) και ακόμη ένας, στο ρόλο ενός καμαρότου, το όνομα του οποίου αγνοώ (πιθανώς να πρόκειται για τον Πέτρο Μπερέτα)–, είναι ντουμπλαρισμένη στη γλώσσα μας (από τις φωνές του ντουμπλάζ αναγνωρίζω μόνον εκείνη του Χρήστου Ζορμπά), ενώ προβλήθηκε στις ελληνικές αίθουσες την περίοδο 1977-78 κόβοντας μόλις 1380 εισιτήρια. Η δική μου αίσθηση, βλέποντας την ταινία και κρίνοντας από τα ντυσίματα και τα χτενίσματα των πρωταγωνιστριών, είναι πως πρόκειται για καθαρή seventies παραγωγή, όχι του 1978, πιθανότερο του 1971 (ή και λίγο πιο μετά), και πως θα μπορούσε να είχε γυριστεί από τον Χρήστο Κεφάλα, ο οποίος την ίδιαν εποχή (1970) είχε σκηνοθετήσει άλλη μια παραγωγή του James Paris, τον «Λιποτάκτη» με τον Χρήστο Πολίτη. Να πώς εξελίσσεται το στόρι…
Η ταινία ξεκινά με τα παράλληλα προφίλ των οκτώ ανθρώπων της κρουαζιέρας. Ο Χάρης (Ανδρέας Μπάρκουλης) –με το αμόρε του την Βέρα (η μετέπειτα πορνοστάρ Karin Schubert)– είναι ο έλληνας μαφιόζος που θέλει να πουλήσει λαθραία και ακατάλληλα εμβόλια σ’ έναν γερμανό μεσάζοντα (Rainer Basedow), o Μπομπ (Δήμος Σταρένιος) είναι ο αμερικανός φαρμακοβιομήχανος, που αποδεικνύεται παρενδυτικός(!) –φοράει κομπινεζόν σε μια ερωτική σκηνή, φωτογραφιζόμενος μάλιστα με το κορίτσι που του έχει ρίξει δίπλα του ο Χάρης–, ενώ ο Τζόζεφ (Mario Novelli) είναι ο γραμματέας του Χάρη και η Μαρία (Ann Smyrner) η γυναίκα του. Τα τέσσερα ζευγάρια –καθότι και ο Γερμανός έχει φιλενάδα– και μαζί το τριμελές πλήρωμα (καπετάνιος, μάγειρας και καμαρότος) θα επιβιβαστούν σ’ ένα σκάφος (που είναι… δύο ή και τρία διαφορετικά στις διάφορες σκηνές! – κάνω χάζι τη μνημειώδη ελληνική προχειρότητα αυτών των ταινιών) με προορισμό τα Κανάρια Νησιά προκειμένου να τακτοποιηθεί η δουλειά, μέσα σ’ ένα σκηνικό… seventies πολυτέλειας και άκρατου αμοραλισμού (τα λαθραία εμβόλια προορίζονται για παιδιά της Αφρικής!).
Τα πράγματα όμως στραβώνουν. Ένα ναυάγιο εξελίσσεται (το μαθαίνουν/μαθαίνουμε από το ραδιόφωνο) κι ένα μπαούλο εντοπίζεται στη θάλασσα με… απρόσμενο φορτίο. Οι τρεις ναυαγοί, που ήταν κλεισμένοι στο μπαούλο(!), είναι σχιζοφρενείς δολοφόνοι(!), που μεταφέρονταν από φυλακή σε φυλακή(!) και που τώρα φαίνεται πως θ’ αρπάξουν την ευκαιρία της ζωής τους. Ο ένας απ’ αυτούς, ο Οζμάν, ο πιο απρόβλεπτος, έχει καθαρίσει τη γυναίκα του, τον άλλον τον αποκαλούν «καθηγητή» Μάρτιν (μπορεί και να είναι, παίζει ο καλός αυστριακός ηθοποιός Herbert Fux) ο οποίος, και αυτός, έβγαλε από τη μέση μια καλόγρια επειδή δηλητηρίασε τα παιδιά μιας κατασκήνωσης (ανάμεσά τους και τον γιο του!), ενώ και ο τρίτος, ο Τζάκομπ, είναι μια παλιόφατσα «άλλο πράγμα». Ο πρώτος από τους… κρουαζεράτους που πουλάει μαγκιά είναι ο καπετάνιος, ο οποίος και φονεύεται επί τόπου με ειδεχθή τρόπο από τον Οζμάν, ίνα δοθεί σήμα και στους υπολοίπους. Το σκάφος αλλάζει πορεία – υποτίθεται πως ξεκίνησε από κάποιο ελληνικό λιμάνι για τα Κανάρια, αλλά τώρα κατευθύνεται προς Βηρυτό. Στην πορεία συμβαίνουν διάφορα, με τον αμοραλισμό να χτυπάει κόκκινο (οι κοπέλες γίνονται άνευ πιέσεως υποχείρια των εγκληματιών, αλλάζοντας συνεχώς ρόλους… και συντρόφους), ενώ αποκαλύπτεται πως ο Χάρης έχει ομοφυλοφιλική σχέση με τον γραμματέα του Τζόζεφ, ο οποίος Τζόζεφ διεκδικεί ταυτοχρόνως και τη γυναίκα του Μαρία, που ενέδωσε στον «καθηγητή». Μέσα σ’ αυτό το απερίγραπτο σκηνικό η λύση φαίνεται να είναι μία…
Ο προφέσορ Μάρτιν ζητά απ’ όλους να γίνουν δολοφόνοι, ώστε να καταστήσει όσους επιβιώσουν πρακτικώς ακίνδυνους. Τα λεφτά τής κομπίνας μπορεί να είναι πολλά, αλλά σίγουρα δεν περισσεύουν για όλους. Ως συνήθως σ’ αυτές τις περιπτώσεις άπαντες υπολογίζουν χωρίς τον ξενοδόχο… τον καμαρότο ήθελα να πω (Πέτρος Μπερέτας;). Ο Τζάκομπ σχίζει ένα-δυο φύλλα ενός βιβλίου του καμαρότου με ποιήματα του Λόρδου Βύρωνα(!), οδεύοντας προς την τουαλέτα (για να σκουπίσει… τα χέρια του; – αν είναι δυνατόν!). Ο καμαρότος όμως, που θεώρησε το σκίσιμο του βιβλίου του σφοδρή προσβολή και πρόκληση, πυρπολεί, σε μια κρυφή φάση, με βενζίνη το WC και τον Τζάκομπ βεβαίως(!), ενώ ερχόμενος –υποτίθεται– να σβήσει τη φωτιά, που ο ίδιος άναψε, σκοτώνει με τον πυροσβεστήρα τον Οζμάν, ο οποίος προλαβαίνει όμως να τον τραυματίσει. Ο προφέσορας, μετά απ’ όλα τούτα, είναι έτοιμος να σκοτώσει τον Χάρη, αλλά καταλαβαίνει πως από κάτι τέτοιο δεν έχει να κερδίσει τίποτα αφήνοντάς τον τελικώς να ζήσει – καθώς πλησιάζει και η λιμενική αστυνομία. Ο Χάρης εκτιμά τη στάση τού προφέσορα και δεν τον καταδίδει, λέγοντας στους λιμενικούς πως υπήρξε και αυτός (ο προφέσορας) θύμα των ληστών και πως δεν υπάρχει λόγος να τον ταλαιπωρήσουν. Και για να σιγουρευτεί για τη στάση των αστυνομικών, τους δωροδοκεί φόρα παρτίδα με δυο πάκα δολάρια(!), καθότι η… ζωή έχει ακριβύνει και τα λοιπά και τα λοιπά. Εκείνοι, εντελώς φυσικά, τα παίρνουν! Στο ασθενοφόρο που έρχεται να παραλάβει τον τραυματία καμαρότο –κι ενώ όλοι οι υπόλοιποι θα συνεχίσουν την κρουαζιέρα τους, σαν να μην συνέβη τίποτα!–, ακούγεται ο προφέσορας στην πιο απίθανη ατάκα της ταινίας: «Για μια κομμένη σελίδα με ποιήματα σκότωσες δύο ανθρώπους. Ο Μπάιρον πολύ θα χαιρόταν γι’ αυτό. Μεγάλη τιμή για έναν ποιητή»!……
Διαβάστε περισσότερα: http://diskoryxeion.blogspot.gr/2012/07/blog-post_03.html

CNN: Σινέ Θησείον, το καλύτερο σινεμά του κόσμου

Movie theaters: 10 of the world’s best

Movie theaters around the world that are just as enjoyable as the films they show
By Hoishan Chan

The best movie theaters always make the movie better.

You could be watching the third re-run of your own birth, but if you’re snuggled into a soft seat with buttery popcorn in your lap and a sound system that feels like its channeled directly into your temporal lobe, somehow you’ll come out feeling like you had a good time.

For the global jet-setting movie junkie, these are some movie theaters that take a good experience and make it great.

1. Cine Thisio, Athens, Greece

Athens is home to multiple outdoor movie theaters that crop up during the summer but none provide as majestic a view as Cine Thisio.

From your seat at Cine Thisio you not only get to view the latest blockbuster but also the Acropolis, and the Parthenon that sits on top. The best view is at night.

Cine Thisio is the oldest outdoor movie theater in Athens, built in 1935, and is usually open from April to October. Cine Thisio shows both first-run studio releases and classic movies.

Apostolou Pavlou 7, Thission, Athens 11851, Greece; +30 210 342 0864; www.cine-thisio.gr

2. Alamo Drafthouse, Texas, United States

…….
www.cnngo.com